Εντοπισμός αυθαίρετης δόμησης με σύγχρονα τεχνολογικά μέσα

Σύντομη περιγραφή

Η αυθαίρετη δόμηση εξακολουθεί να αποτελεί ένα διαχρονικό και σημαντικό πρόβλημα για το φυσικό και το δομημένο περιβάλλον. Με τον ν.5106/2024, οι υπηρεσίες του κράτους προβλέπεται να εφοδιαστούν με νέα εργαλεία και ψηφιακά μέσα για την αντιμετώπισή της και την υποστήριξη των επιχειρησιακών τους διαδικασιών.
Στόχος είναι η δημιουργία ενός ολοκληρωμένου συστήματος που θα κάνει χρήση νέων τεχνολογιών GIS και ΑΙ σε συνδυασμό με τα υφιστάμενα πληροφοριακά συστήματα του ΤΕΕ (π.χ. e-Άδειες, Δηλώσεις Αυθαιρέτων, ΗΤΚ και ΕΨΧ) και με νέες και επαναληπτικές λήψεις αεροφωτογραφιών υψηλής ανάλυσης με επανδρωμένα αεροσκάφη και UAV, για τον αποτελεσματικό εντοπισμό και τον άμεσο έλεγχο περιπτώσεων αυθαίρετης δόμησης καθ’ εφαρμογή του Ν.4495/17 και την κατά τόπους επιβολή και εφαρμογή της σχετικής νομοθεσίας. Καθίσταται έτσι εφικτό να εντοπίζεται και να ελέγχεται αν κατασκευάζεται οποιαδήποτε αυθαίρετη κατασκευή.
Περιλαμβάνει τις ακόλουθες εργασίες:
• Εφαρμογή αλγορίθμων Α.Ι σε ιστορικό υπόβαθρο αναφοράς 2011 και σε πρόσφατο υπόβαθρο 2024 (ορθοεικόνες) τα οποία έχουν παραχθεί από δορυφορικές εικόνες και θα διατεθούν από το ΥΠΕΝ και το ΤΕΕ, με σκοπό τη σύγκριση και τον εντοπισμό της διαφοράς των κτιρίων από το 2011 έως 2024 και την εξαγωγή των περιγραμμάτων τους σε έκταση 30.000 km2. Γεωαναφορά των τοπογραφικών διαγραμμάτων των οικοδομικών αδειών των ΥΔΟΜ (έως 2019) και μετάπτωση των τοπογραφικών διαγραμμάτων από το e-Άδειες (από το 2019 και μετά) για τον εντοπισμό των κτιρίων μετά το 2011 χωρίς οικοδομική άδεια.
• Παραγωγή ψηφιακού ορθοφωτοχάρτη ακρίβειας έως 20 cm, από αεροφωτογράφηση , με μέγεθος εδαφοψηφίδας 10 cm και LIDAR, για την κάλυψη 20.000 τετρ. χιλιομέτρων της χώρας, επιπλέον των περιοχών που έχουν ήδη καλυφθεί κατά την περίοδο 2022-2024 στο πλαίσιο των έργων Ενιαίος Ψηφιακός Χάρτης και 3DΜητρώο Κτιρίων που υλοποιεί το ΤΕΕ, κατανεμημένων πανελλαδικά στα αστικά κέντρα χώρας, με έμφαση σε παράλιες ζώνες και κατά προτεραιότητα σε περιοχές με αυξημένα προβλήματα αυθαίρετης δόμησης. Δημιουργία Ψηφιακού Μοντέλου Εδάφους (DTM) και Επιφανείας (DSM) και τρισδιάστατη ψηφιοποίηση περ.1.000.000 κτισμάτων, με υπολογισμό της κάλυψης, της συνολικής δομημένης επιφάνειας, του υψομέτρου βάσης και κορυφής και τη δημιουργία 3D μητρώου κτιρίων και ενσωμάτωση των παραπάνω δεδομένων στον ΕΨΧ για την διαχείριση τους και την επεξεργασία με τα υπόλοιπα δεδομένα αυτού.
• Ανάπτυξη εφαρμογών, εργαλείων και ηλεκτρονικών υπηρεσιών στο πληροφοριακό σύστημα «Ενιαίος Ψηφιακός Χάρτης» για την υλοποίηση της διαδικτυακής πλατφόρμας χωρικού εντοπισμού και αξιολόγησης της εν δυνάμει αυθαίρετης δόμησης με συνδυασμό χωρικής ανάλυσης, πολύ-κριτηριακής επεξεργασίας και χρήση βαθειάς μηχανικής μάθησης και προσαρμοσμένων αλγορίθμων ΑΙ. Διαλειτουργικότητα με το Ενιαίο Ηλεκτρονικό Σύστημα Καταγγελιών (Ε.Η.ΣΥ.ΚΑ), που προβλέπεται να υλοποιηθεί βάσει του νόμου 5106/2024 και υλοποίηση εφαρμογών και εργαλείων για την εξυπηρέτηση του έργου των ελεγκτών δόμησης και των κλιμακίων ελέγχων καθώς και για τη λειτουργία Γραφείου Συντονισμού και Επιχειρήσεων.
• Ανάλυση και επεξεργασία των δεδομένων (μητρώο συνολικά 2.500.000 κτιρίων, ψηφιοποιημένες και γεωκωδικοποιημένες άδειες οικοδομών, e-Άδειες και Αυθαίρετα ΤΕΕ, ΗΤΚ, πολεοδομικό καθεστώς, Κτηματολόγιο, δασικοί χάρτες, αιγιαλοί κ.α.) με τη χρήση των ως άνω εφαρμογών, για τον εντοπισμό και την αξιολόγηση των «εν δυνάμει» αυθαίρετων κατασκευών, με προτεραιότητα τη δόμηση της περιόδου 2012-2019.
• Οργάνωση και λειτουργία συντονιστικού κέντρου (War Room) εποπτείας. ελέγχου, επεξεργασίας δεδομένων και παρακολούθησης της αυθαίρετης δόμησης. Εγκατάσταση σταθμών και διενέργεια παράλληλων πτήσεων με μη επανδρωμένα αεροσκάφη (UAVs), συνολικής κάλυψης 3.500 τετρ. χλμ, με προτεραιότητα στις περιοχές ειδικού ενδιαφέροντος και στις περιοχές που έχουν ήδη αποτυπωθεί από τα 2 προηγούμενα έργα του ΤΕΕ με πτήσεις 2022 – 2024. Επεξεργασία δεδομένων για τον έλεγχο της αυθαίρετης δόμησης για περ. 140.000 κτίρια.
• Υπηρεσίες εγγύησης περίοδο τριών (3) ετών από την παραλαβή του έργου.

Περιγραφή της προμήθειας

Η αυθαίρετη δόμηση εξακολουθεί να αποτελεί ένα διαχρονικό και σημαντικό πρόβλημα για το φυσικό και το δομημένο περιβάλλον. Με τον ν.5106/2024, οι υπηρεσίες του κράτους προβλέπεται να εφοδιαστούν με νέα εργαλεία και ψηφιακά μέσα για την αντιμετώπισή της και την υποστήριξη των επιχειρησιακών τους διαδικασιών.
Στόχος είναι η δημιουργία ενός ολοκληρωμένου συστήματος που θα κάνει χρήση νέων τεχνολογιών GIS και ΑΙ σε συνδυασμό με τα υφιστάμενα πληροφοριακά συστήματα του ΤΕΕ (π.χ. e-Άδειες, Δηλώσεις Αυθαιρέτων, ΗΤΚ και ΕΨΧ) και με νέες και επαναληπτικές λήψεις αεροφωτογραφιών υψηλής ανάλυσης με επανδρωμένα αεροσκάφη και UAV, για τον αποτελεσματικό εντοπισμό και τον άμεσο έλεγχο περιπτώσεων αυθαίρετης δόμησης καθ’ εφαρμογή του Ν.4495/17 και την κατά τόπους επιβολή και εφαρμογή της σχετικής νομοθεσίας. Καθίσταται έτσι εφικτό να εντοπίζεται και να ελέγχεται αν κατασκευάζεται οποιαδήποτε αυθαίρετη κατασκευή.
Περιλαμβάνει τις ακόλουθες εργασίες:
• Εφαρμογή αλγορίθμων Α.Ι σε ιστορικό υπόβαθρο αναφοράς 2011 και σε πρόσφατο υπόβαθρο 2024 (ορθοεικόνες) τα οποία έχουν παραχθεί από δορυφορικές εικόνες και θα διατεθούν από το ΥΠΕΝ και το ΤΕΕ, με σκοπό τη σύγκριση και τον εντοπισμό της διαφοράς των κτιρίων από το 2011 έως 2024 και την εξαγωγή των περιγραμμάτων τους σε έκταση 30.000 km2. Γεωαναφορά των τοπογραφικών διαγραμμάτων των οικοδομικών αδειών των ΥΔΟΜ (έως 2019) και μετάπτωση των τοπογραφικών διαγραμμάτων από το e-Άδειες (από το 2019 και μετά) για τον εντοπισμό των κτιρίων μετά το 2011 χωρίς οικοδομική άδεια.
• Παραγωγή ψηφιακού ορθοφωτοχάρτη ακρίβειας έως 20 cm, από αεροφωτογράφηση , με μέγεθος εδαφοψηφίδας 10 cm και LIDAR, για την κάλυψη 20.000 τετρ. χιλιομέτρων της χώρας, επιπλέον των περιοχών που έχουν ήδη καλυφθεί κατά την περίοδο 2022-2024 στο πλαίσιο των έργων Ενιαίος Ψηφιακός Χάρτης και 3DΜητρώο Κτιρίων που υλοποιεί το ΤΕΕ, κατανεμημένων πανελλαδικά στα αστικά κέντρα χώρας, με έμφαση σε παράλιες ζώνες και κατά προτεραιότητα σε περιοχές με αυξημένα προβλήματα αυθαίρετης δόμησης. Δημιουργία Ψηφιακού Μοντέλου Εδάφους (DTM) και Επιφανείας (DSM) και τρισδιάστατη ψηφιοποίηση περ.1.000.000 κτισμάτων, με υπολογισμό της κάλυψης, της συνολικής δομημένης επιφάνειας, του υψομέτρου βάσης και κορυφής και τη δημιουργία 3D μητρώου κτιρίων και ενσωμάτωση των παραπάνω δεδομένων στον ΕΨΧ για την διαχείριση τους και την επεξεργασία με τα υπόλοιπα δεδομένα αυτού.
• Ανάπτυξη εφαρμογών, εργαλείων και ηλεκτρονικών υπηρεσιών στο πληροφοριακό σύστημα «Ενιαίος Ψηφιακός Χάρτης» για την υλοποίηση της διαδικτυακής πλατφόρμας χωρικού εντοπισμού και αξιολόγησης της εν δυνάμει αυθαίρετης δόμησης με συνδυασμό χωρικής ανάλυσης, πολύ-κριτηριακής επεξεργασίας και χρήση βαθειάς μηχανικής μάθησης και προσαρμοσμένων αλγορίθμων ΑΙ. Διαλειτουργικότητα με το Ενιαίο Ηλεκτρονικό Σύστημα Καταγγελιών (Ε.Η.ΣΥ.ΚΑ), που προβλέπεται να υλοποιηθεί βάσει του νόμου 5106/2024 και υλοποίηση εφαρμογών και εργαλείων για την εξυπηρέτηση του έργου των ελεγκτών δόμησης και των κλιμακίων ελέγχων καθώς και για τη λειτουργία Γραφείου Συντονισμού και Επιχειρήσεων.
• Ανάλυση και επεξεργασία των δεδομένων (μητρώο συνολικά 2.500.000 κτιρίων, ψηφιοποιημένες και γεωκωδικοποιημένες άδειες οικοδομών, e-Άδειες και Αυθαίρετα ΤΕΕ, ΗΤΚ, πολεοδομικό καθεστώς, Κτηματολόγιο, δασικοί χάρτες, αιγιαλοί κ.α.) με τη χρήση των ως άνω εφαρμογών, για τον εντοπισμό και την αξιολόγηση των «εν δυνάμει» αυθαίρετων κατασκευών, με προτεραιότητα τη δόμηση της περιόδου 2012-2019.
• Οργάνωση και λειτουργία συντονιστικού κέντρου (War Room) εποπτείας. ελέγχου, επεξεργασίας δεδομένων και παρακολούθησης της αυθαίρετης δόμησης. Εγκατάσταση σταθμών και διενέργεια παράλληλων πτήσεων με μη επανδρωμένα αεροσκάφη (UAVs), συνολικής κάλυψης 3.500 τετρ. χλμ, με προτεραιότητα στις περιοχές ειδικού ενδιαφέροντος και στις περιοχές που έχουν ήδη αποτυπωθεί από τα 2 προηγούμενα έργα του ΤΕΕ με πτήσεις 2022 – 2024. Επεξεργασία δεδομένων για τον έλεγχο της αυθαίρετης δόμησης για περ. 140.000 κτίρια.
• Υπηρεσίες εγγύησης περίοδο τριών (3) ετών από την παραλαβή του έργου.

Περιγραφή των επιλογών

Μετά την σύναψη της αρχικής σύμβασης, κατά την υλοποίηση του έργου και πριν τη λήξη της σύμβασης, η Αναθέτουσα Αρχή δύναται να αποφασίσει την άσκηση δικαιώματος προαίρεσης με αύξηση του φυσικού αντικειμένου του έργου (όπως αυτό περιγράφεται στην παρούσα) έως πενήντα τοις εκατό (50%) του συμβατικού τιμήματος. Η Εκτιμώμενη αξία του δικαιώματος προαίρεσης αύξησης φυσικού αντικειμένου ανέρχεται έως του ποσού των 33.236.000,00 € μη περιλαμβανομένου ΦΠΑ (Προϋπολογισμός με ΦΠΑ: 41.212.640,00 € , ΦΠΑ 24% 7.976.640,00 €).

Σύντομη περιγραφή

Αντικείμενο της παρούσας σύμβασης σύμφωνα με τους όρους και τις προδιαγραφές της Διακήρυξης και των ΠΑΡΑΡΤΗΜΑΤΩΝ αυτής, αποτελεί η δημιουργία μίας πλατφόρμας ηλεκτρονικής - απρόσωπης αγοράς και πώλησης δικαιωμάτων δόμησης, με συγκεκριμένη χρηματική αξία, η οποία θα λειτουργεί και ως μηχανισμός αποζημίωσης δικαιούχων, χωρίς κόστος για το Δημόσιο, και ταυτόχρονα θα δημιουργεί πόρους για πράσινα έργα. Πωλητές και αγοραστές συντελεστή δόμησης θα έχουν τη δυνατότητα να καταχωρήσουν τα ακίνητά τους στην Ψηφιακή Τράπεζα Γης, μέσω της οποίας η μεταφορά συντελεστή δόμησης θα πραγματοποιείται ηλεκτρονικά και ως εκ τούτου δε θα επιτρέπει την οποιαδήποτε απευθείας επαφή μεταξύ πωλητών και αγοραστών, ούτε την ουσιαστική ανάμιξη δημοσίων φορέων, μειώνοντας τη γραφειοκρατία και διασφαλίζοντας την απόλυτη διαφάνεια της διαδικασίας.
Τα ανωτέρω οργανώνονται σε 5 ΠΑΚΕΤΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ (ΠΕ) ως εξής :
Το έργο περιλαμβάνει ολοκληρωμένο πλαίσιο δράσεων για τη μελέτη, οργάνωση και θέση σε λειτουργία της ΨΤΓ. Ειδικότερα προβλέπονται τα ακόλουθα πακέτα εργασίας. ΠΕ-Α: Πακέτο Εργασίας Α - Σχεδιασμός του μοντέλου επιχειρησιακής λειτουργίας της ΨΤΓ,
ΠΕ-Β: Πακέτο Εργασίας B - Υπηρεσίες εξειδίκευσης του νομικού πλαισίου,
ΠΕ-Γ: Πακέτο Εργασίας Γ - Υπηρεσίες διαμόρφωσης υποσυστήματος γεωγραφικών πληροφοριών της ΨΤΓ,
ΠΕ-Δ: Πακέτο Εργασίας Δ. Σχεδιασμός, υλοποίηση και θέση σε λειτουργία του συστήματος ΨΤΓ,
ΠΕ-Ε: Πακέτο Εργασίας Ε – Υπηρεσίες Ευαισθητοποίησης/Ενημέρωσης.

Περιγραφή της προμήθειας

Αντικείμενο της παρούσας σύμβασης σύμφωνα με τους όρους και τις προδιαγραφές της Διακήρυξης και των ΠΑΡΑΡΤΗΜΑΤΩΝ αυτής, αποτελεί η δημιουργία μίας πλατφόρμας ηλεκτρονικής - απρόσωπης αγοράς και πώλησης δικαιωμάτων δόμησης, με συγκεκριμένη χρηματική αξία, η οποία θα λειτουργεί και ως μηχανισμός αποζημίωσης δικαιούχων, χωρίς κόστος για το Δημόσιο, και ταυτόχρονα θα δημιουργεί πόρους για πράσινα έργα. Πωλητές και αγοραστές συντελεστή δόμησης θα έχουν τη δυνατότητα να καταχωρήσουν τα ακίνητά τους στην Ψηφιακή Τράπεζα Γης, μέσω της οποίας η μεταφορά συντελεστή δόμησης θα πραγματοποιείται ηλεκτρονικά και ως εκ τούτου δε θα επιτρέπει την οποιαδήποτε απευθείας επαφή μεταξύ πωλητών και αγοραστών, ούτε την ουσιαστική ανάμιξη δημοσίων φορέων, μειώνοντας τη γραφειοκρατία και διασφαλίζοντας την απόλυτη διαφάνεια της διαδικασίας.
Τα ανωτέρω οργανώνονται σε 5 ΠΑΚΕΤΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ (ΠΕ) ως εξής :
Το έργο περιλαμβάνει ολοκληρωμένο πλαίσιο δράσεων για τη μελέτη, οργάνωση και θέση σε λειτουργία της ΨΤΓ. Ειδικότερα προβλέπονται τα ακόλουθα πακέτα εργασίας. ΠΕ-Α: Πακέτο Εργασίας Α - Σχεδιασμός του μοντέλου επιχειρησιακής λειτουργίας της ΨΤΓ,
ΠΕ-Β: Πακέτο Εργασίας B - Υπηρεσίες εξειδίκευσης του νομικού πλαισίου,
ΠΕ-Γ: Πακέτο Εργασίας Γ - Υπηρεσίες διαμόρφωσης υποσυστήματος γεωγραφικών πληροφοριών της ΨΤΓ,
ΠΕ-Δ: Πακέτο Εργασίας Δ. Σχεδιασμός, υλοποίηση και θέση σε λειτουργία του συστήματος ΨΤΓ,
ΠΕ-Ε: Πακέτο Εργασίας Ε – Υπηρεσίες Ευαισθητοποίησης/Ενημέρωσης.

Περιγραφή των επιλογών

Η συνολική διάρκεια της σύμβασης μπορεί να παρατείνεται μετά από αιτιολογημένη απόφαση της αναθέτουσας αρχής μέχρι το 50% αυτής, ύστερα από σχετικό αίτημα του αναδόχου που υποβάλλεται πριν από τη λήξη της διάρκειάς της, σε αντικειμενικά δικαιολογημένες περιπτώσεις που δεν οφείλονται σε υπαιτιότητα του αναδόχου. Αν λήξει η συνολική διάρκεια της σύμβασης, χωρίς να υποβληθεί εγκαίρως αίτημα παράτασης ή, αν λήξει η παραταθείσα, κατά τα ανωτέρω, διάρκεια, χωρίς να υποβληθούν στην αναθέτουσα αρχή τα παραδοτέα της σύμβασης, ο ανάδοχος κηρύσσεται έκπτωτος. Αν οι υπηρεσίες παρασχεθούν από υπαιτιότητα του αναδόχου μετά τη λήξη της διάρκειας της σύμβασης, και μέχρι λήξης του χρόνου της παράτασης που χορηγήθηκε επιβάλλονται εις βάρος του ποινικές ρήτρες, σύμφωνα με το άρθρο 218 του ν. 4412/2016 και το άρθρο 5.2.2 της παρούσας.